Xin cho biết có phải những người chết vì cúm A/H1N1 đều do biến chứng viêm phổi? Có biến chứng nào khác nữa không?Viêm phổi do cúm có gì khác so với viêm phổi do vi trùng? Triệu chứng có khác không?

Một bạn đọc

- Viêm phổi có thể do chính virus gây ra (nguyên phát) như trong dịch cúm hiện nay: viêm phổi xuất huyết hay viêm phổi hoại tử đang gặp ở Hoa Kỳ hay Anh. Viêm phổi thứ phát hay biến chứng là do bị bội nhiễm các vi khuẩn như phế cầu (Streptococcus pneumoniae) hay tụ cầu vàng kháng methicilline (Staphylococcus aureus). Bệnh nhân đã hết sốt sau đó sốt và ho trở lại, đàm nhiều...

Viêm phổi nguyên phát diễn tiến nhanh và đưa đến hội chứng suy hô hấp cấp ARDS với tỉ lệ tử vong cao. Viêm phổi do vi khuẩn diễn tiến chậm hơn và điều trị được với kháng sinh thích hợp nếu phát hiện kịp thời bằng theo dõi bệnh nhân.

Ngoài viêm phổi, cúm còn gây các biến chứng nặng khác nhưng ít gặp hơn như viêm cơ tim, viêm não hay viêm màng não...

Theo TS.BS TRẦN TỊNH HIỀN (Tuổi Trẻ)

(L.T.T.)

- Bác sĩ Đào Thị Yến Phi, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM, trả lời: Khi một người nhiễm virus cúm A/H1N1 phát bệnh, có hai yếu tố là lây nhiễm virus từ bên ngoài và cơ thể không chống lại được virus này. Như vậy, gia tăng sức đề kháng trong cơ thể cũng là một cách phòng ngừa bệnh cúm A/H1N1, vì trong khoảng 1.000 người tiếp xúc với virus sẽ có 500-600 người chống được loại virus này.

Để gia tăng sức đề kháng trong cơ thể cần có chế độ sinh hoạt hợp lý (tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc) và chế độ dinh dưỡng đầy đủ bằng cách bổ sung các loại vitamin C, nhóm vitamin B, kẽm, các flavonoid thực vật có trong hành tỏi, hạt tiêu, tảo biển, trà xanh...

Viên Plusssz có chứa vitamin C là một trong những chất làm gia tăng sức đề kháng trong cơ thể. Tuy nhiên, mỗi ngày chỉ nên uống một viên, chia làm hai lần là đã cung cấp đủ lượng vitamin C cho cơ thể. Không nên uống hai viên/ngày vì khi đó lượng vitamin C vào cơ thể quá cao sẽ gia tăng tạo sỏi ở thận. Với những người mắc bệnh lý đang điều trị thuốc, khi uống cần tham khảo ý kiến bác sĩ.

Theo T.DƯƠNG (Tuổi Trẻ)

Vừa tựu trường được vài ngày, liên tiếp có thông báo học sinh nhiễm cúm A/H1N1 tại nhiều trường học, nhất là ở TP.HCM, khiến nhiều bạn đọc đặt câu hỏi nếu tình hình học sinh nhiễm cúm tiếp tục thế này, không lẽ thỉnh thoảng lại... đóng cửa trường học? Ông Lý Ngọc Kính, cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nói:

- Tùy theo tình hình, mức độ của ổ dịch tại trường và hướng dẫn của Bộ Y tế mà thực hiện các hoạt động phòng chống dịch. Tất nhiên trong năm học không thể thỉnh thoảng lại đóng cửa trường vài ngày chống dịch. Theo hướng dẫn thành lập bệnh viện dã chiến của Bộ Y tế, phải có ít nhất 20 người mắc cúm A/H1N1 hoặc nghi mắc, có tiếp xúc với người mắc bệnh trong một khu vực tập trung đông người mới thành lập bệnh viện dã chiến, tạm đóng cửa trường học, công sở, nhà máy.

Trong trường hợp nhiễm cúm lẻ tẻ 5-10 người hoặc người mắc là học sinh, cán bộ, nhân viên của cơ quan, trường học nhưng phát hiện nhiễm bệnh ở nơi khác, chưa tiếp xúc với bạn học, đồng nghiệp, chỉ cần đưa bệnh nhân tới cách ly, điều trị tại bệnh viện là đủ.

Bộ Y tế và Bộ Giáo dục - đào tạo đã ban hành hướng dẫn phòng chống cúm ở trường học, yêu cầu các trường có phương án phòng chống cúm A/H1N1 riêng. Vì vậy các trường cũng cần có kế hoạch cho trường hợp có học sinh nhiễm bệnh. Theo thống kê vừa qua, virus cúm A/H1N1 có độc lực không cao, tỉ lệ tử vong 0,3-0,5%, tương đương với cúm mùa thông thường. Nhưng nếu trường hợp virus biến đổi, độc lực mạnh lên thì các phương án cách ly, điều trị cần thực hiện nghiêm ngặt hơn.

Theo L.ANH (Tuổi Trẻ)

BOEING TUAN

- Sau khi đã nhiễm virus cúm thì bệnh nhân có miễn dịch gần như suốt đời với virus gây bệnh. Em sẽ có miễn dịch với virus cúm A/H1N1/09 hiện nay. Tuy nhiên virus cúm thay đổi liên tục hằng năm nên miễn dịch có được sẽ không còn giá trị khi virus đã biến đổi. Em không bị bệnh lại trong thời gian này nhưng có thể mắc bệnh cúm do virus khác với virus H1N1 này gây ra ở những năm sau.

Khi bệnh viện cho em xuất viện và xét nghiệm đã âm tính có nghĩa là em không còn thải virus ra môi trường, không lây cho người khác nữa. Không cần cách ly thêm vì sau khi điều trị thuốc năm ngày thì 99% bệnh nhân không còn virus ở đường hô hấp nữa (xét nghiệm RT-PCR âm tính với phết mũi họng); ba ngày khi bệnh nhân hết sốt và các triệu chứng khác thì cũng hết thải virus... Vậy em có thể yên tâm.

Theo TS.BS TRẦN TỊNH HIỀN (Tuổi Trẻ)

Tamiflu có diệt được virus H1N1 không? Tamiflu dùng vào thời điểm nào tốt nhất? Thời điểm nào là trễ, không còn tác dụng?

(T.C.H.)

- Trước đây người ta đã biết các bệnh do virus như cúm có thể tự giới hạn, nghĩa là sau một thời gian bệnh sẽ tự khỏi dù không cần sử dụng thuốc ngăn cản hay diệt virus. Bệnh cúm sau 3-4 ngày nếu không có biến chứng thì người bệnh cũng khỏi bệnh: hết sốt, hết triệu chứng mà không cần uống thuốc Tamiflu, không còn thải virus.

Riêng với cúm A/H1N1/09 lúc đầu chúng ta chưa rõ độc lực của nó như thế nào nên tất cả bệnh nhân đều được điều trị. Sau bốn tháng người ta thấy độc lực của virus không cao hơn cúm mùa (0,1-0,3%) nên WHO mới khuyến cáo như vậy; Hoa Kỳ đã áp dụng trước cách thức này rồi.

Các tiêu chuẩn đánh giá người có nguy cơ bị nặng là trẻ dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi, phụ nữ có thai, người béo phì, người bị suy giảm miễn dịch, người có bệnh mãn tính về tim, phổi, thận, tiểu đường... hay người có triệu chứng nặng tức ngực khó thở, thở nhanh, sốt kéo dài trên ba ngày, co giật, rối loạn ý thức, bệnh đã đỡ 2-3 ngày rồi sốt trở lại...

Thuốc oseltamivir (Tamiflu) cũng như zanamivir (Relenza) đều thuộc nhóm ức chế men neraminidase của virus cúm A/H1N1. Khi men neuraminidase của virus bị ức chế thì các virus mới được sinh ra không thể rời tế bào ở đường hô hấp mà virus đã xâm nhập, do đó sẽ bị hủy hoại.

Như vậy hai thuốc trên đều ngăn cản virus phát triển và xâm nhập các tế bào khác để gây bệnh. Đây cũng là lý do tại sao người ta khuyên nên sử dụng oseltamivir hay zanamivir sớm trong vòng 48 giờ sau khi khởi bệnh. Tuy nhiên sử dụng thuốc trễ hơn vẫn có tác dụng ức chế virus, ngoại trừ khi tổn thương phổi do virus gây ra đã lan rộng, gây suy hô hấp cấp thì dự hậu xấu hơn nhiều.

Theo TS.BS TRẦN TỊNH HIỀN
(phó giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới)

(Tuổi Trẻ)

Chính vì vậy ở tất cả các cơ sở công cộng như trường học, công sở ở nước Mỹ người ta đều có dán các bảng hướng dẫn khi ho hay hắt hơi thì bạn nên làm như thế nào, ví dụ nên ho vào khăn giấy, xong vứt vào thùng rác và rửa tay với xà phòng ngay. Nếu không có sẵn khăn giấy thì bạn có thể ho vào ống tay áo, tránh ho trực tiếp vào không khí hay vào lòng bàn tay của chính bạn.

Trường hợp bất đắc dĩ bạn phải ho vào lòng bàn tay thì chú ý cẩn thận không nên dùng bàn tay đó để chạm nắm vào một vật gì cho đến khi bạn tìm được chỗ rửa tay. Trang web của Cơ quan phòng chống dịch bệnh Hoa Kỳ còn khuyên khi bạn rửa tay thì có thể hát bài Happy birthday, khi nào bạn hát hết hai lần bài này (khoảng 20 giây) và rửa tay xong là đạt yêu cầu!

Tất cả những biện pháp trên nhằm giúp không cho virus cúm, nếu lỡ như bạn đang mang nó trong người mà không biết, lây vào những vật mà nhiều người có thể tiếp xúc. Như vậy bạn đã giúp người khác không bị lây bệnh từ bạn.

(Hiện nay ở Việt Nam chúng ta cũng được nghe những khuyến cáo phòng chống bệnh tương tự từ các cơ quan chức năng, ví dụ như nên rửa tay bằng xà phòng. Rửa tay bằng nước mà không dùng xà phòng thì cũng không diệt được hết virus cúm. Thế nhưng oái oăm là nếu bạn không phải đang ở nhà mình, ví dụ như đang ở trường học hay siêu thị, thì lấy xà phòng ở đâu để rửa tay như khuyến cáo?)

Những biện pháp nêu trên hoàn toàn có thể thực hiện được với chi phí thấp ở Việt Nam. Việc in và dán những poster tuyên truyền không tốn kém hơn những dự án khác mà rất hiệu quả về nâng cao nhận thức của người dân. Còn những vật sử dụng trong nhà vệ sinh thì chính quyền cấp thành phố hay quận có thể ký hợp đồng với một vài cơ sở sản xuất nước xà phòng rửa tay, hộp nhựa đựng xà phòng, giấy tái chế để lau tay... là có thể cung cấp với giá thấp cho tất cả các cơ sở ở thành phố.

Điều quan trọng là phải đưa các biện pháp này vào quy chuẩn về xây dựng của các cơ sở công cộng như nhà hàng, siêu thị, công sở, trường học... Nếu chưa có khả năng thực hiện đồng loạt và đại trà thì có thể chọn một số nhóm thực hiện thí điểm trước, sau đó nhân rộng ra. Chẳng hạn có thể đưa vào quy chuẩn cho các trường học, công sở, siêu thị lớn, nhà hàng lớn trước, sau đó áp dụng cho các đơn vị nhỏ hơn. 

Theo TRẦN ANH THIỆN (Tuổi Trẻ)