Đây là lần đầu tiên có một học bổng dành riêng cho các nhà khoa học nữ trẻ tuổi, có đề án nghiên cứu triển vọng trong 2 lĩnh vực khoa học đời sống và vật liệu.

Từ trái sang: TS Phương Quỳnh, Hà Liên và Phương Thảo tại lễ nhận học bổng 19-10 ở Hà Nội

Không dễ có... hoa hồng

Tìm TS Đặng Thị Phương Thảo, 33 tuổi, giảng viên bộ môn công nghệ sinh học, khoa sinh, ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, chủ nhiệm đề tài “Sử dụng mô hình ruồi giấm Drosophila để nghiên cứu vai trò của protein UCH-L đối với căn bệnh Parkinson” một ngày sau lễ trao học bổng, hỏi chị về đề án đã được chọn, chị lắc đầu nguầy nguậy, bởi: “đề tài mới chỉ ở giai đoạn bắt đầu, chưa có điều gì để nói”.

TS Nghiêm Thị Hà Liên là người “già” nhất trong số 3 nhà khoa học nữ được chọn trao học bổng lần này, nhưng cũng mới chỉ 35 tuổi. Đề tài chị đang làm rất được giới nữ quan tâm, mặc dù những từ ngữ trúc trắc của nó cũng dễ khiến dân ngoại đạo nản lòng: "Nghiên cứu các đặc trưng quang học của hạt vàng gắn kết kháng thể tái tổ hợp đặc hiệu HER 2 nhằm ứng dụng trong việc làm băng thử phát hiện nhanh bệnh ung thư vú”(!)

Hạt nano vàng và kháng thể tái tổ hợp đặc hiệu HER 2 (kháng thể đặc hiệu cho việc phát hiện và điều trị căn bệnh ung thư vú) là kết quả của 2 nghiên cứu độc lập từ Viện Vật lý và Viện Công nghệ sinh học trong thời gian 2006-2008.

“Trên thế giới, kỹ thuật chẩn đoán bệnh nhanh bằng ứng dụng hạt nano vàng làm chất chỉ thị đang phát triển, vì thế chúng tôi muốn tiếp nối những kết quả đã đạt được từ các nghiên cứu trong nước để ứng dụng làm băng thử nhanh ung thư vú” - TS Hà Liên cho biết.

Tuy nhiên, để làm khoa học trong điều kiện ở Việt Nam quả là không dễ dàng. Các chị đang phải đối mặt với những vấn đề hóc búa với giới khoa học là điều kiện cơ sở vật chất và thiết bị cho nghiên cứu còn rất thô sơ. Chưa kể nữ giới làm khoa học kiêm nhiệm vụ làm vợ, làm mẹ trong điều kiện luôn phải học hỏi nâng cao chuyên môn, ngoại ngữ, con còn nhỏ… Quả là hoa hồng không dễ có, kể cả với những phụ nữ trẻ đã có những thành công ban đầu trong khoa học. 

Con đường lớn

Theo TS Đặng Thị Phương Thảo, trong một thập kỷ gần đây, việc sử dụng mô hình ruồi giấm để nghiên cứu bệnh di truyền ở người có nhiều ưu điểm. Sau đề tài kể trên (dự kiến kết thúc vào 2011), TS Thảo nói chị muốn tiếp tục sử dụng mô hình này nghiên cứu một số bệnh khác về thoái hóa thần kinh, ung thư di căn… Tất nhiên làm khoa học không dễ, không phải nói là làm được vì đường đi quá mênh mông, chẳng biết đâu là bờ.

“Những nhà khoa học đầu ngành của Việt Nam đã chọn đề án của chúng tôi vì đánh giá nó có tiềm năng. Điều đó đã khích lệ chúng tôi rất nhiều” - chị tâm sự.

Một chuyện khá thú vị là một trong số 3 nhà khoa học nữ được học bổng lần này, TS Nghiêm Thị Hà Liên là một trong những nhóm “thí sinh” gửi hồ sơ muộn nhất: ngày cuối cùng của hạn gửi hồ sơ đăng ký xét chọn. Gửi xong hồ sơ qua bưu điện, chị đã hồi hộp mất nhiều ngày vì sợ hồ sơ không đến được nơi cần đến.

Nhưng cuối cùng, tuy không dễ có, nhưng với những người chinh phục, hoa hồng vẫn được mang đến đúng vào ngày 20-10, với học bổng 100 triệu đồng/đề tài, hỗ trợ ít nhiều cho nghiên cứu rất tiềm năng của các nhà khoa học nữ trẻ.

Theo LAN ANH (Tuổi Trẻ)